• 3 วัยว้าวุ่น ยุ่งเรื่องไมเกรน
• น่ารู้ “อาการปวดไมเกรนในแต่ละวัย” แตกต่างกันอย่างไร?
• “เด็ก-ผู้ใหญ่-วัยชรา” ปวดหัวไมเกรนเหมือนกันไหม?
• “ตอนเด็ก-ตอนโต-ตอนแก่” เป็นไมเกรนเหมือนกันไหมนะ?

อย่างที่เพื่อนๆ คงได้ยินกันบ่อยๆ ว่า โรคปวดหัวไมเกรน (Migraine) เป็นเทรนด์โรคทางสมองของคนในสังคมเมือง ที่เต็มไปด้วยความเครียดและความกดดันจากการทำงาน รวมไปถึงสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวยให้เรามีสุขภาพดีได้มากเท่าไรนัก

แต่ใช่ว่าไมเกรนจะเกิดขึ้นกับเฉพาะวัยผู้ใหญ่หรือวัยทำงานเท่านั้นนะคะ เพราะไมเกรนเป็นโรคที่เกิดได้กับทุกคน ไม่จำกัดเพศหรืออายุ ทุกคนมีโอกาสที่จะปวดหัวไมเกรนได้ หากมีสิ่งเร้ามากระตุ้นให้อาการกำเริบค่ะ

วันนี้เราจะพาทุกคนไปทำความเข้าใจกับภาวะปวดไมเกรนในแต่ละช่วงวัย ว่าเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร? ตามมาดูกันเลยค่ะ

เด็กเล็กๆ เด็กวัยรุ่น เป็นไมเกรนได้หมด

หลายๆ คน ฟังแล้วอาจจะต้องร้อง “ฮะ!…เด็กเนี่ยนะเป็นไมเกรน?” จริงค่ะ ว่าเด็กตัวเล็กๆ หรือเด็กวัยรุ่นก็สามารถเป็นไมเกรนได้ค่ะ 

ถึงแม้ว่าวัยเด็กจะไม่ได้อยู่ในช่วงวัยที่ต้องรับภาระหรือมีหน้าที่การงานที่มากเท่ากับผู้ใหญ่ แต่เด็กที่อยู่ในวัยเรียนบางคนก็มีความเครียดจากการเรียนได้ บางคนอาจเครียดวิตกกังวลมากในขณะที่กำลังเตรียมสอบ 

สาเหตุไมเกรนในเด็ก

ไมเกรนในเด็กเกิดขึ้นจากการขยายตัวของเส้นเลือดในสมองมีความผิดปกติ ส่งผลให้เกิดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อหลอดเลือดที่รุนแรงขึ้น และทำให้เกิดอาการปวดหัวตามมา

นอกจากนี้ ยังพบว่ามีปัจจัยกระตุ้นบางอย่างก็ทำให้ปวดหัวได้ เช่น การจ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือสมาร์ตโฟนเป็นเวลานานๆ เพราะติดเกมส์ การได้รับบาดเจ็บทางสมอง หรืออากาศที่ร้อนจัด รวมไปถึงกรรมพันธ์ุที่ได้รับการถ่ายทอดจากพ่อหรือแม่ หรือมีประวัติคนในครอบครัวเคยเป็นไมเกรนค่ะ

อาการปวดไมเกรนในเด็ก

อาการปวดไมเกรนในเด็กที่พบส่วนมากจะเป็นอาการไมเกรนแบบมีอาการเตือนหรือไมเกรนแบบมีออร่า (Migraine with Aura) มากถึงร้อยละ 80 ค่ะ และยังมีอาการอื่นๆ อีก เช่น เวียนศีรษะ อาเจียน คลื่นไส้ หงุดหงิด หิวบ่อย เด็กบางคนอาจมีอาการตาเข ตาตกลงต่ำ เซื่องซึม หดหู่ 

ถ้ายิ่งในเด็กเล็กหรือทารกก็อาจจะดูอาการยากสักหน่อย เพราะยังพูดสื่อสารไม่ได้ แต่ก็อาจสังเกตอาการเบื้องต้นบางอย่างได้ เช่น ร้องไห้งอแงผิดปกติ เส้นเลือดที่ศีรษะปูดนูนออกมา เอามือดันหัว เพราะมีความดันในกระโหลกเพิ่มขึ้นค่ะ

ดังนั้น คุณพ่อควรลองสังเกตอาการลูกๆ หลานๆ ที่บ้านด้วยนะคะ ว่าบ่นปวดหัวบ่อยๆ หรือมีอาการดังที่กล่าวมาข้างต้นหรือไม่? เพราะอาจเป็นไปได้ว่า ลูกกำลังป่วยเป็นโรคปวดหัวไมเกรนอยู่ จะได้หาทางป้องกันและแก้ไขได้ทันท่วงที ไม่กำเริบมากขึ้นหรือพัฒนากลายเป็นโรคอื่นๆ ค่ะ

ไมเกรนในวัยผู้ใหญ่

อาการปวดไมเกรนในวัยผู้ใหญ่หรือกลุ่มคนวัยทำงานนั้น มีความเป็นไปได้สูงว่าเกิดจากความเครียดเป็นหลักค่ะ 

เพราะด้วยสภาพเศรษฐกิจและสังคมที่ทุกคนต่างต้องแข่งขัน มีความกดดันจากหน้าที่การงาน และแบกรับความรับผิดชอบสูงกว่าวัยอื่นๆ ก็ส่งผลให้หลายคนเครียดจนนอนไม่หลับ พักผ่อนน้อย ทานข้าวไม่เป็นเวลา ทานได้น้อย ก็ส่งผลให้ทุกคนเป็นไมเกรนได้

ใครเสี่ยงเป็นไมเกรนบ้าง?

ผู้ใหญ่ที่มีอายุระหว่าง 30-40 ปี นอกเหนือไปจากความเครียดที่เป็นตัวกระตุ้นให้ปวดไมเกรนแล้ว ยังพบว่า การเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนในร่างกายก็มีส่วนให้อาการปวดหัวเพิ่มมากขึ้นค่ะ 

โดยเฉพาะผู้หญิงที่มีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนบางชนิดอยู่มากในช่วงมีประจำเดือน (ผู้หญิงบางคนมีภาวะเป็น “ไมเกรนช่วงมีประจำเดือน” (Menstrual Migraine) ก็ยิ่งมีโอกาสที่จะปวดหัวไมเกรนได้มากขึ้น โดยจากการศึกษาในต่างประเทศพบว่า ผู้หญิงมีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคปวดหัวไมเกรนมากกว่าผู้ชายถึง 3 เท่าเลยนะคะ

รูปแบบของไมเกรนในวัยผู้ใหญ่

อาการปวดหัวไมเกรนในวัยเด็กก็ยังส่งผลมาถึงความรุนแรงและความถี่ของอาการเจ็บปวดที่ศีรษะจะมีมากขึ้นในวัยผู้ใหญ่ และเป็นไมเกรนในหลากหลายรูปแบบมากขึ้น ได้แก่

• อาการปวดไมเกรนแบบมีออร่า (Migraine with Aura)
• อาการปวดไมเกรนแบบไม่มีออร่า (Migraine without Aura)
• ไมเกรนเรื้อรัง (Chronic Migraine)
• ไมเกรนเงียบ (Silent Migraine)
• ไมเกรนแบบอ่อนแรงครึ่งซีก (Hemiplegic Migraine) 
• ไมเกรนช่วงมีรอบเดือน (Menstrual Migraine)
• ภาวะปวดท้องไมเกรน (Abdominal Migraine)
• ไมเกรนแบบเวียนศีรษะ (Vestibular Migraine)
• ไมเกรนชั่วคราว (Epicsodic Migraine)
• ไมเกรนสับสน (Acute Confusional Migraine)
• ไมเกรนความผิดปกติที่ก้านสมอง (Basilar Artery Migraine)
• ไมเกรนทางตา (Ocular Migraine)
• ไมเกรนทางการมองเห็น (Retina Migraine)

ซึ่งแต่ละคนจะมีอาการปวดไมเกรนในรูปแบบไหน ก็ขึ้นอยู่กับปัจจัยที่เป็นตัวกระตุ้น สภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัย รวมไปถึงไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิตด้วยนะคะ และถ้ารู้ตัวว่าเป็นไมเกรนแบบไหน มีสาเหตุอะไรเป็นตัวกระตุ้น ก็ควรหลีกเลี่ยงออกจากสิ่งเร้าเหล่านั้น เพื่อป้องกันอาการไม่ให้รุนแรงมากขึ้น หรือเป็นซ้ำบ่อยๆ ค่ะ

สูงวัยก็ยังปวดไมเกรน

กลุ่มผู้สูงอายุ โดยเฉพาะช่วงอายุ 50 ปีขึ้นไป ก็ยังมีความเสี่ยงที่จะเป็นไมเกรนได้อยู่เหมือนกันค่ะ แต่มีงานศึกษาออกมาชี้แจงว่า อาการปวดไมเกรนในกลุ่มผู้สูงอายุนั้น จะรุนแรงน้อยกว่าวัยทำงาน เนื่องจากมีความเกี่ยวข้องกับการลดลงของระดับฮอร์โมนบางชนิด ที่ส่งผลให้อาการปวดหัวลดน้อยลงตามไปด้วย 

สาเหตุของไมเกรนในผู้สูงอายุ

สาเหตุที่เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดอาการปวดหัวไมเกรนในกลุ่มผู้สูงอายุ เกิดได้หลายสาเหตุ เช่น

• การใช้ยาแก้ปวดเกินขนาด หรือ Medication Overuse Headache (MOH) 
• อาการปวดที่บริเวณคอหรือต้นคอ
• อาการนอนไม่หลับต้องตื่นกลางดึกเพราะปวดหัวอย่างรุนแรง
• สภาพแวดล้อมภายนอก เช่น อากาศร้อน เสียงดัง แสงสว่างจ้า กลิ่นควันหรือกลิ่นเหม็น
• อาหารการกินที่กระตุ้นไมเกรน

อาการปวดไมเกรนในผู้สูงอายุ

อาการปวดหัวไมเกรนในผู้สูงอายุจะมีได้หลากหลายรูปแบบเหมือนกับการปวดไมเกรนในวัยผู้ใหญ่นะคะ นอกจากนี้ยังมีอาการอื่นๆ ที่บ่งบอกว่าเป็นไมเกรนค่ะ เช่น 

• น้ำมูกหรือน้ำตาไหล
• ริมฝีปากแห้ง
• เบื่ออาหาร ไม่อยากกินหรือกินได้น้อย
• ระบบประสาทการได้ยิน การสัมผัส การสื่อสาร หรือการรับกลิ่นมีปัญหา
• ซุ่มซ่าม ขาดสติ
• รู้สึกเจ็บปวดตามมือหรือใบหน้าเมื่อถูกสัมผัส

แม้ว่าอาการปวดหัวไมเกรนจะไม่ใช่โรคที่อันตรายร้ายแรง แต่มันก็สร้างความทุกข์ทรมานให้กับผู้ป่วยไม่น้อยเลยนะคะ โดยเฉพาะกับผู้สูงอายุ ซึ่งสภาพร่างกายค่อนข้างที่จะอ่อนแอ และเจ็บป่วยได้ง่ายอยู่แล้วดังนั้นการหาวิธีป้องกันเพื่อยับยั้งไม่ให้เกิดอาการปวดหัวขึ้นมาในระยะยาว เป็นสิ่งที่คนในครอบครัวต้องใส่ใจ และให้ความช่วยเหลือค่ะ

อาการปวดหัวไมเกรนในทุกช่วงวัยมักมีสาเหตุของการเกิดหรือปัจจัยกระตุ้นที่ไม่ต่างกันมากนัก และส่งผลให้แต่ละคนมีอาการปวดหัวศีรษะเหมือนๆ กัน แต่อาจแตกต่างกันที่รูปแบบ ขึ้นอยู่กับสิ่งเร้า สภาพแวดล้อม หรือการใช้ชีวิตด้วย 

แต่สิ่งที่สำคัญ คือ ต้องหาวิธียับยั้งอาการไม่ให้รุนแรง หรือป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นจะดีที่สุดนะคะ ไม่ควรย่ามใจ ปล่อยทิ้งไว้ไม่รีบรักษา เพราะอาจกลายเป็นสาเหตุที่ก่อให้เกิดโรคภัยไข้เจ็บอื่นๆ ตามมาได้ค่ะ

ครั้งหน้า เราจะมาเจาะลึกถึงอาการปวดหัวไมเกรนในแต่ละช่วงวัย ทั้งเด็ก ผุ้ใหญ่ และวัยชรา จะเป็นอย่างไร มาติดตามกันนะคะ…

อ่านบทความเพิ่มเติม

• “ช่วยด้วยหนูปวดหัว” ระวังให้ดี ลูกคุณอาจเป็นไมเกรนอยู่!
• น่าสงสัย “ไมเกรนในผู้ใหญ่” ปวดหัวมากกว่าวัยอื่นๆ จริงหรือ?
• ทำไม “คนสูงอายุ” ถึงยังเป็นไมเกรนได้
• “ไมเกรนทางตา” (Ocular Migraine) แปลกแต่มีจริง
• “ไมเกรนทางตา” (Ocular Migraine) แปลกแต่มีจริง
• “ไมเกรนชั่วคราว” (Episodic Migraine) อาการมันเป็นยังไงนะ?
• “ไมเกรนสับสน” (Acute Confusional Migraine: ACM) คืออะไร?
• เรื่องที่ชาวไมเกรนต้องรู้ “ไมเกรนแบบไม่มีออร่า” (Migraine without Aura) คืออะไร
• “ไมเกรนแบบมีออร่า” (Migraine with Aura) คืออะไร?
• รู้ไหม? ไมเกรนเงียบ (Silent Migrainre) ไม่จำเป็นต้องปวดหัวก็ได้!
• “ไมเกรนช่วงมีประจำเดือน” (Menstrual Migraine) เรื่องที่ผู้หญิงต้องรู้
• รู้จักประเภทของ “ไมเกรนแบบอ่อนแรงครึ่งซีก” (Hemiplegic Migraine)
• ไขความลับ “ไมเกรนแบบอ่อนแรงครึ่งซีก” ภัยเงียบที่คุณต้องระวัง!
• น่ารู้! “ภาวะปวดท้องไมเกรน” (Abdominal Migraine) แบบนี้ก็มีด้วยเหรอ?
•  “เวียนศีรษะไมเกรน” (Vestibular Migraine) คืออะไร?
• รู้จัก “ไมเกรนความผิดปกติที่ก้านสมอง” (Basilar Artery Migraine)
• ระวัง! ปวดหัวถี่ๆ อาจเป็น “ไมเกรนเรื้อรัง” (Chronic Migraine) อยู่