• รู้จัก “ไมเกรน” แต่ละแบบกันเถอะ
• ไมเกรน 13 แบบ รู้ก่อน ป้องกันได้

ไมเกรน โรคปวดศีรษะชนิดหนึ่งที่พบได้มากในกลุ่มคนวัยทำงาน โดยจากการศึกษาพบว่าคนไทยมีอาการป่วยเป็นไมเกรนถึง 30% และจากจำนวนประชากรในกรุงเทพฯ พบว่ามีอาการเจ็บป่วยไมเกรนกว่า 29% โดยเป็นผู้หญิง 35% และผู้ชาย 10% ซึ่งเกิดจากสภาพแวดล้อมและความเครียดจากการทำงาน รวมไปถึงฮอร์โมนที่แปรปรวนในร่างกายของแต่ละคนด้วย

ในทางการแพทย์ยังกล่าวอีกว่า อาการปวดหัวไมเกรนมีลักษณะเด่นคือ อาการปวดหัวข้างเดียว แต่ก็ไม่เสมอไปนะคะ เพราะอาการปวดหัวไมเกรนมีหลากหลายแบบมากค่ะ และบางครั้งก็ไม่จำเป็นต้องปวดหัว แต่ก็เป็นไมเกรนได้เหมือนกันนะคะ

วันนี้เราจะพาเพื่อนๆ ไปรู้จักกับ 13 ไมเกรน ที่ควรรู้จัก แต่ละแบบเป็นอย่างไร มาติดตามกันเลยค่ะ

1. ไมเกรนแบบมีออร่า (Migraine with Aura)

ไมเกรนแบบมีออร่า บางครั้งก็เรียกว่า คลาสสิคไมเกรน หรือ ไมเกรนแบบมีอาการเตือน เป็นชนิดของไมเกรนที่พบได้มากที่สุดในกลุ่มผู้ป่วยไมเกรนค่ะ โดยจะมีอาการนำเกิดขึ้นนานประมาณ 5 นาที – 1 ชั่วโมง ก่อนที่จะมีอาการปวดหัว เช่น มีปัญหาเกี่ยวกับการมองเห็น มองเห็นภาพซ้อน ภาพเบลอ บางคนพูดจาไม่รู้เรื่อง เดินเซ หงุดหงิด หิวน้ำบ่อย หาวบ่อย

2. ไมเกรนแบบไม่มีออร่า (Migraine without Aura)

ไมเกรนแบบไม่มีออร่า คืออากการไมเกรนแบบไม่มีอาการเตือน หรือเรียกว่า คอมมอนไมเกรนค่ะ ผู้ป่วยจะมีอาการปวดหัวอย่างเฉียบพลัน โดยไม่มีอาการเตือนล่วงหน้าใดมาก่อน และอาการปวดหัวจะอยู่นานตั้งแต่ 4 ชั่วโมงขึ้นไป บางคนก็ปวดนานไปเป็น 2-3 วันก็มีค่ะ และถ้าขยับเขยื้อนตัว เช่น ขึ้นบันไดหรือเดิน ก็จะยิ่งปวดมากขึ้นนะคะ 

3. ไมเกรนเรื้อรัง (Chronic Migraine)

ผู้ป่วยที่มีอาการไมเกรนเรื้อรังจะมีอาการปวดหัวอย่างน้อย 15 วันต่อเดือนหรืออาจมากกว่านั้น และเป็นต่อเนื่องกัน 3 เดือน รวมถึงมีอาการอื่นๆ เช่น อยากอาเจียน ไวต่อแสง เสียง หรือกลิ่น และปวดหัวถี่ๆ บ่อยๆ บางรายจะมีพฤติกรรมการใช้ยาเคมีเพื่อระงับอาการปวดเป็นประจำ

4. ไมเกรนเกิดจากความผิดปกติที่ก้านสมอง (Basilar Artery Migraine)

ไมเกรนที่เกิดจากความผิดปกติในบริเวณก้านสมอง เกิดจากการหลั่งสารเคมีบางอย่างในสมองที่มากเกินไป ทำให้เกิดอาการเจ็บปวดที่บริเวณหนังศีรษะและปวดหัวค่ะ โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมีอาการอื่นๆ เกิดขึ้นร่วมกันอย่างน้อย 2 อย่าง เช่น ควบคุมการทรงตัวไม่ได้ หูอื้อ ชาตมปลายมือปลายเท้า เป็นไข้ เป็นต้น และอาจเกินพร้อมกับอาการปวดหัวประมาณ 1 ชั่วโมงค่ะ

5. ไมเกรนชั่วคราว (Episodic Migraine)

เป็นอาการปวดหัวไมเกรนที่จะมีอาการปวดน้อยกว่า 15 วันต่อเดือน ทำให้มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “ไมเกรนความถี่ต่ำ” หรือ ““Low-frequency Migraine” ซึ่งถ้ามีอาการไมเกรนชั่วคราวๆอยู่เรื่อยๆ ก็เป็นไปได้สูงว่า โรคจะพัฒนาไปสู่อาการไมเกรนแบบเรื้อรังได้เหมือนกันค่ะ

6. ไมเกรนสับสน (Acute Confusional Migraine: ACM)

อาการไมเกรนลักษณะนี้ก็ตรงตามตัวเลยค่ะว่า ผู้ป่วยจะมีอาการสับสน มึนงง บางคนก็จำไม่ได้ว่าเกิดอะไรขึ้นไปช่วงหนึ่ง เรียกว่า “ภาวะสมองล้า” ซึ่งอาการจะเกิดขึ้นประมาณ 2-3 นาที แต่บางทีก็เกิดนานตั้งแต่ 27-72 ชั่วโมงเลยค่ะ นอกจากนี้ ผู้ป่วยยังอาจมีอาการอ่อนเพลีย ง่วง และเหนื่อยได้ค่ะ

7. ไมเกรนทางการมองเห็น (Retina Migraine)

ไมเกรนทางการมองเห็นจะเกิดความผิดปกติขึ้นที่ดวงตาทั้งสองข้าง ผู้ป่วยจะเห็นจุดกะพริบอยู่บริเวณกลางลูกตา หรือจุดบอดที่เคลื่อนไหวไปมาทั่วสายตา บางคนก็เห็นเส้นขอบวงแหวนอยู่รอบๆ รูปภาพ ซึ่งอาการเหล่านี้จะเกิดขึ้นนานประมาณ 30 นาที และจะมีอาการปวดหัวตามมาค่ะ

8. ไมเกรนทางตา (Ocular Migraine)

ผู้ป่วยที่มีอาการไมเกรนทางตาจะเกิดความผิดปกติที่ดวงตาข้างใดข้างหนึ่งค่ะ ซึ่งอาการนี้มักจะเกิดก่อนอาการปวดหัว หรืออาจไม่มีอาการปวดหัวก็ได้ค่ะ บางคนจะมองไม่เห็นไปชั่วระยะเวลาหนึ่ง บางคนเห็นภาพบิดๆ เบี้ยวๆ หรือเห็นแสงสีขาวกลางภาพ และค่อยๆ ขยายใหญ่ขึ้น ซึ่งในทางการแพทย์ให้ความเห็นเป็นเพราะการไหลเวียนของเลือดบริเวณรอบๆ ดวงตามีความผิดปกติ จึงส่งผลมายังดวงตาค่ะ

9. ไมเกรนช่วงมีประจำเดือน (Menstrual Migraine)

เป็นอาการปวดไมเกรนที่มีความสัมพันธ์กับการมีรอบเดือนของผู้หญิงค่ะ เนื่องจากเป็นช่วงที่ฮอร์โมนมีความแปรปรวนและลดระดับต่ำลงมาก จึงมักมีอีกชื่อเรียกหนึ่งว่า “Hormonal Migraine” นั่นเองค่ะ ซึ่งผู้ป่วยบางคนอาจมีอาการนำเกิดขึ้นก่อน หรือไม่มีก็ได้ แต่สังเกตว่าอาการมักจะเป็นช่วงที่มีประจำเดือนค่ะ

10. ไมเกรนแบบมีอาการปวดท้อง (Abdominal Migraine)

เป็นไมเกรนอีกรูปแบบหนึ่งที่พบได้ค่อนข้างน้อย โดยผู้ป่วยจะมีอาการปวดท้องร่วมอย่างรุนแรงที่บริเวณรอบๆ สะดือ ซึ่งอาจปวดนานตั้งแต่ 2-72 ชั่วโมง และส่วนมากไม่ค่อยมีอาการปวดหัวตามมา

11. ไมเกรนแบบเวียนศีรษะ (Vestibular Migraine)

ลักษณะเด่นของผู้ที่เป็นไมเกรนแบบนี้คือ จะมีอาการเวียนหัว บ้านหมุน และทรงตัวไม่ได้ค่ะ บางครั้งก็รู้สึกเหมือนตัวเองกำลังเคลื่อนไหวทั้งๆ ที่ีไม่ได้ทำอะไร และอาจปวดหัวเมื่อขยับหัวไปมา อาการจะเป็นๆ หายๆ สลับกัน และอาจมีหรือไม่มีอาการปวดหัวร่วมด้วยค่ะ

12. ไมเกรนแบบอ่อนแรงครึ่งซีก (Hemiplegic Migraine)

อาการไมเกรนแบบอ่อนแรงครึ่งซีก เกิดจากการปล่อยสัญญาณไฟฟ้าในระบบประสาทนั้นผิดปกไปจากเดิม ทำให้ผู้ป่วยมีอาการอ่อนแรงที่อวัยวะข้างใดข้างหนึ่งของร่างกาย และมีปัญหาด้านการพูด การสื่อสาร การมองเห็น บางคนอาจทรงตัวไม่ได้ รู้สึกกระวนกระวาย ซึ่งอาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นตั้งแต่ 1 ชั่วโมงขึ้นไป หรือเกิดขึ้นเป็นวันค่ะ 

13. ไมเกรนเงียบ (Silent Migraine)

ไมกรนเงียบหรืออาการไมเกรนที่ไม่มีอาการปวดศีรษะ คือจะมีแค่อาการนำบางอย่างเกิดขึ้น ผู้ป่วยมักมีอารมณ์ฉุนเฉียวง่าย อยากอาเจียน ชาตามปลายมือปลายเท้า อวัยวะบางส่วนเกิดการกระตุก อาจมองเห็นภาพซ้อนหรือเบลอ บางคนมองเห็นเพียงข้างเดียว รวมไปถึงหิวน้ำบ่อย ปัสสาวะบ่อย ท้องผูก เป็นต้น ซึ่งอาการจะค่อยๆ หายไป เมื่อเข้าสู่ระยะหลังจากปวดหัว (Postdrome)

อาการปวดหัวไมเกรนทั้ง 13 แบบนี้ เกิดขึ้นได้กับทุกคนนะคะ ขึ้นอยู่กับปัจจัยกระตุ้น กรรมพันธ์ และสภาพแวดล้อมรอบตัวของแต่ละคนด้วยค่ะ แต่ทุกแบบก็จะส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตของผู้ป่วยทุกคน ดังนั้นการป้องกันและดูแลสุขภาพ พร้อมทั้งการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตให้เหมาะสมจึงสำคัญเสมอนะคะ

ครั้งหน้า เราจะพาเพื่อนๆ ทุกคนไปท่องโลกและทำความรู้จักไมเกรนแต่ละชนิดกันแบบเจาะลึก ถึงอาการ สาเหตุ วิธีการรักษาและการป้องกัน ใครเป็นไมเกรนแบบไหน ก็มาติดตามกันนะคะ