• คนสูงวัย ก็เป็นไมเกรนได้เหมือนกัน
• “ผู้สูงอายุ” กับ “ไมเกรน
• “ไมเกรน” ในกลุ่มผู้สูงอายุ อันตรายหรือไม่?
• ต้องระวัง! เมื่อผู้สูงอายุเป็นไมเกรน

ไมเกรน โรคยอดฮิตของคนวัยทำงาน แต่คุณรู้หรือไม่ว่า? ผู้สูงอายุ ก็เป็นไมเกรนได้เหมือนกัน

อยากรู้ไหมคะว่าทำไม ลองไปดูคำตอบจากสาระความรู้ที่เรามาฝากกันในวันนี้ดูค่ะ

เมื่อ “อายุมากขึ้น” จะปวดไมเกรนน้อยลงจริงหรือ?

จริงค่ะ… ในแง่ที่ว่าความรุนแรงและความถี่ของอาการปวดจะลดน้อยลง แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้สูงอายุจะไม่ปวดไมเกรนเลย หรืออาการปวดจะหายไปอย่างสิ้นเชิงนะคะ 

เพราะในทางการแพทย์แผนปัจจุบันออกมากล่าวว่า “เมื่ออายุมากขึ้น อาการปวดหัวไมเกรนจะลดน้อยลง เนื่องมาจากฮอร์โมนบางชนิดในร่างกายที่เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดอาการปวดหัวนั้นลดลงไป” 

รวมไปถึงข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญในต่างประเทศยังพบว่า “ผู้สูงอายุที่อายุ 70 ปีขึ้นไป มีอาการปวดหัวไมเกรนลดลง โดยในกลุ่มผู้ชายจะลดลงประมาณ 8% และกลุ่มผู้หญิงลดลงประมาณ 10%” 

สอดคล้องกับข้อมูลที่ว่า อาการปวดหัวไมเกรนจะลดน้อยลงในกลุ่มผู้สูงวัยที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป ทั้งในแง่ของความถี่ อาการเวียนศีรษะ หรืออาการอื่นๆ เช่น ไวต่อแสงหรือแพ้แสงก็จะลดลงไปด้วย และผู้ที่เจ็บป่วยอยู่แล้ว ก็มีแนวโน้มที่จะตอบสนองต่อการรักษที่ดีขึ้น

อาการปวดไมเกรนในกลุ่มผู้สูงอายุ

อาการปวดหัวไมเกรนในผู้สูงอายุโดยทั่วไปจะมีลักษณะอาการต่างๆ เกิดขึ้นเหมือนกับผู้ป่วยไมเกรนวัยอื่นๆ ค่ะ แต่จะมีลักษณะอาการบางอย่างที่เด่นชัดในกลุ่มวัยนี้ ได้แก่

• เบื่ออาหาร (Anorexia)
• น้ำมูกไหล (Runny Nose) หรือมีนำ้ตาซึม (Teary Eyes) ออกมา
• ปวดหัวสองข้าง (Bilateral Head Pain)
• รู้สึกเจ็บตามใบหน้าหรือมือ
• มีอาการปากแห้งผาก 
• มีปัญหาด้านการพูด
• มีภาวะซีดจาง (Paleness)
• มีปัญหาด้านการฟัง หรือได้ยินเสียงในหู
• มีอาการเวียนศีรษะ บ้านหมุน 
• ขาดสติ มีอาการซุ่มซ่าม งกๆ เงิ่นๆ 

แต่มีจุดที่น่าสนใจว่าผู้สูงอายุที่อายุ 50 ปีขึ้นไป และไม่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นไมเกรน แต่ตนเองนั้นเคยมีอาการไมเกรนแบบมีออร่า (Migraine with Aura) มีแนวโน้มว่าอาการจะค่อยเริ่มพัฒนากลายมาเป็นไมเกรนแบบไม่ปวดหัว หรือไมเกรนเงียบ (Silent Migraine) ได้ด้วยค่ะ

สาเหตุกระตุ้นไมเกรนในผู้สูงวัย

สาเหตุที่กระตุ้นอาการปวดหัวไมเกรนให้เกิดได้ง่ายขึ้นในผู้สูงวัยก็มีอยู่มากมายนะคะ  เพราะผู้สูงอายุเป็นบุคคลที่สุขภาพร่างกายอ่อนแอ และไวต่อสิ่งเร้ามากกว่าวัยอื่นๆ ดังนั้นจึงเกิดอาการปวดหัวได้ค่อนข้างง่าย
เท่าที่มีการศึกษาและวิเคราะห์ว่าอาการปวดหัวอาจมีสาเหตุหลักๆ ดังนี้ค่ะ

1. ใช้ยาแก้ปวดเกินขนาด (Medication Overuse Headache: MOH)
   ซึ่งจะพบได้มากในกลุ่มผู้สูงอายุที่ใช้ยาแก้ปวดเพื่อระงับอาการปวดหัวบ่อยๆ

2. ปวดคอหรือบริเวณคอ
   เนื่องจากเป็นจุดที่มีหลอดเลือดเชื่อมต่อมายังสมอง หากเกิดอาการเจ็บปวดที่คอขึ้น จะส่งผลให้เลือดไหลเวียนได้ไม่ดี ติดขัด และเกิดอาการปวดหัวตามมาได้

3. อาหารบางชนิดที่กระตุ้นไมเกรน
   เช่น แอลกอฮอล์ ช็อคโกแลต อาหารหมักดอง เป็นต้น

4. แสงสว่างจ้า
   ทั้งจากพระอาทิตย์ หรือแม้แต่แสงจากหลอดไฟทั่วๆ ไป ก็กระตุ้นให้เกิดอาการไมเกรนได้ฃ

5. เสียงดังอึกทึก
   เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่กระตุ้นให้อาการไมเกรนกำเริบได้ง่ายค่ะ

6. กลิ่นฉุนหรือกลิ่นเหม็น
   ไม่ว่าจะเป็นกลิ่นควันหรือควันบุหรี่ กลิ่นน้ำหอม หรือกลิ่นฉุน

7. อาการนอนไม่หลับหรือมีสิ่งรบกวนในขณะนอนหลับ
   ซึ่งอาจเกิดได้จากมีสิ่งรบกวน เช่น แสงหรือเสียงดัง หรือนอนไม่หลับเพราะปวดหัวจนต้องลุกขึ้นตื่นกลางดึก (Hypnic Headache) 

วิธีดูแลผู้สูงอายุที่เป็นไมเกรน

เพราะผู้สูงเป็นวัยที่ร่างกายค่อนข้างเปราะบางนะคะ บางครั้งโรคไมเกรนอาจกลายเป็นสาเหตุของความเจ็บปวดทรมานอย่างมากของคนวัยนี้ และอาจกลายเป็นสาเหตุของโรคอื่นๆ ได้ เช่น โรคซึมเศร้า โรคนอนไม่หลับ 

ดังนั้น เราจึงควรดูแลการป้องกันไม่ให้อาการปวดไมเกรนในผู้สูงอายุกำเริบขึ้นมา หรืออย่างน้อยก็ช่วยบรรเทาอาการให้เจ็บปวดน้อยลง ด้วยวิธีการต่างๆ ดังนี้ค่ะ 

1. ออกกำลังกาย 
   เช่น ไทเก๊ก ซึ่งการขยับเคลื่อนไหวร่างกายอย่างช้าๆ จะช่วยยืดกล้ามเนื้อ เปิดเส้นลมปราณในร่างกายให้ไหลเวียนดีขึ้น ไม่เกิดการติดขัดที่จุดใดจุดหนึ่ง ช่วยลดอาการปวดไมเกรนได้ค่ะ

2. ปรับน้ำหนักและอาหารการกิน
   งดสิ่งอาหารที่กระตุ้นอาการไมเกรน เช่น ของหมักดอง ผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวจัดๆ กาแฟหรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน สุราหรือแอลกอฮอล์ค่ะ และถ้าเป็นไปได้ก็ควรควบคุมน้ำหนักตัวด้วยนะคะ งดของหวาน ของมัน อาหารที่มีแป้งหรือไขมันสูงๆ รวมถึงของทอดด้วยค่ะ 

3. ทำกิจกรรมผ่อนคลายร่วมกับผู้สูงอายุ
   เช่น ฟังเพลงคลาสสิค ฟังรายการธรรมะ หรือชักชวนกันปลูกต้นไม้ ทำอาหาร ก็เป็นการผ่อนคลายอารมณ์อย่างหนึ่ง สร้างความสัมพันธ์ที่ดีในครอบครัว ช่วยลดความเครียด ความกังวล ส่งผลให้ปวดหัวไมเกรนน้อยลงด้วยค่ะ

แต่ในกรณีที่ผู้สูงอายุบางรายมีอาการปวดไมเกรนอย่างรุนแรงมากหรือปวดแบบเฉียบพลัน อาจจำเป็นต้องใช้ยาเคมีในการรักษา ต้องพาไปพบแพทย์ก่อนจะใช้นะคะ เพราะต้องใช้ในปริมาณที่เหมาะสมและตามที่แพทย์สั่งเท่านั้น เพื่อป้องกันผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้ และผู้สูงอายุบางคนอาจมีโรคประจำตัวหรือแพ้ยาบางชนิด ก็ต้องวินิจฉัยกันอย่างละเอียดต่อไปค่ะ

ไมเกรน โรคปวดหัวเรื้อรังที่เกิดขึ้นได้ในทุกเพศทุกวัย ไม่เว้นแม้แต่กลุ่มผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นกลุ่มวัยที่มีร่างกายอ่อนแอ และเจ็บป่วยได้ง่ายกว่ากลุ่มวัยอื่นๆ ซึ่งเมื่อเกิดอาการเจ็บปวดขึ้นแล้วก็จะรู้สึกทุกข์ทรมานมาก
ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน รวมไปถึงสุขภาพร่างกาย และจิตใจด้วย

ดังนั้น การเฝ้าระวัง ดูแล และหมั่นเอาใจใส่ผู้สูงอายุอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะนอกจากจะช่วยยับยั้งอาการปวดไมเกรน หรือลดความเจ็บปวดได้แล้ว ยังช่วยให้ผู้สูงวัยได้ใช้ชีวิตอย่างมีความสุขมากขึ้นด้วยค่ะ

หากใครที่สนใจอยากรู้ความแตกต่างของอาการไมเกรนในแต่ละช่วงวัยว่าแตกต่างอย่างไร ก็สามารถติดตามบทความเพิ่มเติมได้ที่ 

• “ช่วยด้วยหนูปวดหัว” ระวังให้ดี ลูกคุณอาจเป็นไมเกรนอยู่!
• น่าสงสัย “ไมเกรนในผู้ใหญ่” ปวดหัวมากกว่าวัยอื่นๆ จริงหรือ?
• “ไมเกรนแบบมีออร่า” (Migraine with Aura) คืออะไร?
• รู้ไหม? ไมเกรนเงียบ (Silent Migrainre) ไม่จำเป็นต้องปวดหัวก็ได้!