-รู้หรือไม่? เด็กๆ ก็เป็นไมเกรนได้-ไมเกรน ไม่ใช่แค่ผู้ใหญ่ ในเด็กก็เป็นได้เหมือนกัน-พ่อแม่ต้องรู้ ลูกปวดหัวเพราะไมเกรนหรือเปล่า?-ปวดหัวในเด็ก อย่ามองข้าม เพราะนั่นอาจเป็นไมเกรน!

“พ่อขา แม่ขา หนูปวดหัวจังเลยค่ะ”

“ช่วยด้วยค่ะ! หนูปวดหัวตุ๊บๆ เหมือนหัวใจเต้นอยู่ในสมอง”

“โอ๊ย! หนูปวดหัวเหมือนมีอะไรมาทุบเลยค่ะ”

คำพูดนี้อาจเกิดขึ้นกับลูกน้อยของคุณ และคุณอาจคิดว่าเป็นอาการปวดหัวทั่วๆ ไป แต่หยุดก่อนค่ะ ฉุกคิดสักนิด สังเกตสักหน่อย ว่าลูกปวดหัวแบบไหน เพราะบางครั้งนั่นอาจเป็นสัญญาณของอาการไมเกรนในเด็กค่ะ

ใครว่าเด็กเป็นไมเกรนไม่ได้?

จริงๆ แล้ว ไมเกรน เป็นโรคที่เกิดขึ้นได้ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่นะคะ บางคนอาจมีอาการปวดไมเกรนมาตั้งแต่ยังเด็ก และอาการอาจหายไปเมื่อเริ่มโตขึ้น หรือบางคนอาจเป็นหนักกว่าเดิม

สาเหตุของไมเกรนในเด็ก

สำหรับไมเกรนในเด็กนั้นพบว่าส่วนหนึ่งเกิดจากกรรมพันธุ์ ที่สมาชิกในครอบครัวที่มีประวัติเคยเป็นหรือเป็นไมเกรนอยู่ 

นอกจากนี้ยังรวมไปถึงปัจจัยกระตุ้นภายนอกอื่นๆ เหมือนกับผู้ใหญ่ทั่วไป เช่น แสงสว่างจ้า อากาศร้อน พฤติกรรมของเด็ก ทั้งจากการเล่นเกมส์ หรือเล่นสมาร์ตโฟนเป็นเวลานานๆ การนอนดึกตื่นสาย รวมไปถึงความเครียด ความกังวล หรืออาการบาดเจ็บทางสมอง เป็นต้น

อาการปวดไมเกรนในเด็ก

อาการปวดไมเกรนในเด็กที่พบนั้น เกิดจากการขยายตัวของหลอดเลือดในสมองที่มากกว่าปกติ เนื่องจากฮอร์โมนเซโรโทนิน (Serotonin) ที่ทำหน้ารับความรู้สึกทำงานไม่ปกติ และเป็นตัวควบคุมการหดและขยายตัวของเส้นเลือดในสมอง ทำให้เกิดอาการเจ็บปวดหรืออักเสบที่หลอดเลือดในสมอง และเกิดอาการปวดศีรษะตามมา

สัดส่วนการค้นพบเด็กเล็กที่ป่วยเป็นไมเกรนจากการศึกษาในต่างประเทศกล่าวว่า เด็กอายุเพียงแค่ 18 เดือน ก็เป็นไมเกรนได้แล้ว มีเด็กก่อนวัยเรียนป่วยเป็นไมเกรนร้อยละ 3 และเด็กวัยประถมศึกษาจะพบว่าเป็นไมเกรนประมาณร้อยละ 4-11 ในขณะที่เด็กวัยมัธยมศึกษาจะเป็นไมเกรนประมาณร้อยละ 8-15 เป็นไปได้มากว่าอาจมีสาเหตุมาจากความเครียดจากการเรียนหนังสือ

โดยเด็กผู้ชายจะป่วยเป็นไมเกรนมากกว่าเด็กผู้หญิง แต่ในวัยรุ่นช่วงอายุประมาณ 17 ปี เด็กผู้หญิงจะเป็นไมเกรนมากกว่าผู้ชายค่ะ

รู้ได้อย่างไรว่าลูกเป็นไมเกรน?

อาการไมเกรนที่พบในเด็กส่วนใหญ่จะเป็นอาการปวดไมเกรนแบบมีอาการเตือนหรือไมเกรนแบบมีออร่าประมาณ 60%-80% เช่น มองเห็นแสงแฟลช ตาพร่า มองไม่ชัด เห็นแสงเป็นเส้นซิกแซ็ก เด็กบางคนอาจมีอาการเบลอ มึนหัว ปวดหัวมากจนร้องไห้ 

บางคนปวดหัวจนไม่สามารถเรียนหนังสือได้ และเกิดความรู้สึกไม่อยากทำอะไร บางคนมีอาการง่วงนอนเป็นวันๆ และอยากนอนหลับอย่างเดียว

เด็กบางคนอาจมีอาการร่วม เช่น คลื่นไส้ อาเจียน บางคนมีอาการนำก่อนที่จะปวดไมเกรน 1 วัน เช่น อารมณ์ฉุนเฉียว หรืองอแงผิดปกติ เห็นภาพเบลอ เห็นแสงเป็นจุดๆ ตาเข อ่อนแรง เคลื่อนไหวผิดปกติ เซื่องซึม และอาจมีอาการชัก เป็นต้น

ถ้าในเด็กที่โตรู้ความแล้ว จะสามารถแจ้งอาการเบื้องต้นได้ เช่น ปวดหัวข้างไหน ปวดแบบไหน และเขาจะรู้เวลาปวดล่วงหน้าประมาณ 15-20 นาที 

ข้อสังเกตอีกอย่างหนึ่งคือ ลูกๆ ของคุณมีสุขภาพดีแข็งแรง ไม่ปัญหาทางสายตาหรือเป็นโรคเกี่ยวกับสมอง แต่กลับมีอาการปวดหัวค่ะ

นอกจากนี้ยังพบอีกว่าในเด็กเล็กมักจะมีอาการปวดไมเกรนในช่วงเวลาบ่าย แต่เด็กที่โตขึ้นมาหน่อยจะเป็นไมเกรนในช่วงเวลาเช้าค่ะ 

ในเด็กเล็กหรือเด็กทารก คุณพ่อคุณแม่จะสังเกตได้อย่างไร? 

เด็กเล็กไม่สามารถบอกเราได้ว่า เขากำลังปวดหัวอยู่ คุณพ่อคุณแม่จึงต้องสังเกตอย่างละเอียดว่า ลูกเป็นไมเกรนอยู่หรือไม่ ทั้งจากอารมณ์แปรปรวนของลูกที่อาจเกิดขึ้นบ่อยกว่าปกติ หงุดหงิด งอแง ร้องไห้ง่าย

ลองสังเกตด้วยค่ะลูกอาจเอามือดันศีรษะขึ้นสูงๆ อยู่ตลอดเวลา เนื่องจากเกิดความดันในกระโหลกศีรษะสูง และศีรษะของลูกอาจโตขึ้น เห็นเส้นเลือดดำปูดนูนชัดมากกว่าปกติ ตาดำตกลงเหมือนมองด้านล่าง (Sunset Eye) เด็กทารกบางรายนอนกระสับกระส่ายเหมือนไม่สบายตัว ปวดหัวมากจนต้องตื่นนอนกลางดึก แล้วโยเยทั้งคืนก็มีค่ะ 

ไม่ต้องวิตกหากรู้ว่าลูกเป็นไมเกรน

เพราะไมเกรนไม่ใช่โรคร้ายแรงที่เป็นอันตรายถึงชีวิต แต่ถ้าเป็นในเด็ก มันจะรบกวนชีวิตประจำวันของลูกๆ มากกว่า ในเด็กจะงอแงมากขึ้น หงุดหงิดง่าย บางคนอาจไปเรียนหนังสือ หรือทำกิจกรรมร่วมกับเพื่อนๆ ไม่ได้ 

คุณพ่อคุณแม่หมั่นสังเกตอาการปวดหัวของลูกบ่อยๆ โดยให้จดบันทึกทุกครั้งที่ลูกบ่นว่าปวดหัว โดยอาจทำเป็นเช็กลิสต์อาการปวดหัวที่เกิดขึ้นของลูกๆ และพาไปพบแพทย์เพื่อทำการตรวจอย่างละเอียด พร้อมทั้งหาสาเหตุที่แท้จริง เพื่อทำการรักษาอย่างถูกวิธี ป้องกันไม่ให้อาการรุนแรง หรือกลายเป็นอาการปวดไมเกรนเรื้อรังที่จะรบกวนคุณภาพชีวิตของลูกคุณ

คุณพ่อคุณแม่ที่รู้ว่าลูกเป็นไมเกรนแล้วควรดูแลลูกอย่างใกล้ชิด คอยดูแลให้ลูกต้องรับประทานยาเคมี โดยทำตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้นเพื่อไม่ให้เกิดผลข้างเคียงตามมา และเมื่อลูกมีอาการปวดไมเกรน ให้พาเด็กเลี่ยงออกจากปัจจัยกระตุ้น ทั้งแสงแดด เสียงดัง อากาศร้อน ให้อยู่ในที่ที่มีอากาศเย็นสบาย ปลอดโปร่ง หรืออาจประคบเย็นที่บริเวณหน้าผากหรือขมับของเด็กก็ช่วยได้ค่ะ

การป้องกันอาการไมเกรนในเด็กสิ่งสำคัญคือ อย่าลืมปรับพฤติกรรมตามแนวทางธรรมชาติบำบัดร่วมด้วย ทั้งการกำหนดเวลาเข้านอนและตื่นนอนให้ตรงเวลา อย่าปล่อยให้ลูกนอนดึก หรือเล่นเกมส์ก่อนเข้านอน รวมไปถึงงดใช้สมาร์ตโฟนหรือแทปเล็ตก่อนนอน ก็จะช่วยลดปัจจัยกระตุ้น ลดอาการปวดไมเกรน แก้ปัญหาที่ต้นตอได้อย่างตรงจุดมากขึ้นค่ะ

ครั้งต่อไป เราจะมาพูดถึงอาการปวดศีรษะไมเกรนในช่วงวัยอื่นๆ กันต่อ รอติดตามเพิ่มเติมได้ที่นี่นะคะ

อ่านบทความเพิ่มเติม

• น่าสงสัย “ไมเกรนในผู้ใหญ่” ปวดหัวมากกว่าวัยอื่นๆ จริงหรือ?
• ทำไม “คนสูงอายุ” ถึงยังเป็นไมเกรนได้